Baat het niet, dan schaadt het niet

Met sommige zaken is het soms beter om het voordeel van de twijfel toe te passen. Een oordeel vellen over mensen bijvoorbeeld is een aangeleerd mechanisme wat in onze genen zit, maar vandaag de dag niet meer nodig is. Waarom niet iemand eerst het voordeel van de twijfel geven en de positieve benadering kiezen? Zo’n 2500 jaar geleden sprak de Boeddha hier al over in zijn Apannaka Sutta. Hierin verwerpt hij het nihilisme, immoraliteit en het idee van voorbestemming. Nihilisme betekent dat ‘goed doen’ voor anderen geen zin heeft en er bijvoorbeeld geen leven na de dood bestaat. Immoraliteit spreekt over het ontbreken van verschil tussen goed en slecht zoals het doden van dieren en mensen. En als laatste dat alles voorbestemd is en de wetten van oorzaak en gevolg genegeerd mogen worden.

Het nihilisme is populair onder de materialisten die van mening zijn dat alleen dit/hun leven telt en er slechts één leven is. Egoïsme en over lijken gaan, dat past bij ze. Ze negeren het verleden – hun eigen voedingsbodem – en beseffen niet of negeren bewust hun verantwoordelijkheid voor volgende generaties. Immoraliteit breidt daarop verder door de gedachte dat ‘als je ergens mee weg kunt komen, je het ook maar gewoon moet doen’. Als laatste kun je je neerleggen bij voorbestemming en menen dat het daarom niet meer uitmaakt wat je doet; “alles is Gods wil”.

Er zijn veel mensen die deze verkeerde opvattingen en veel haat, hebberigheid en desillusie kennen in hun leven. “Omdat het je enige leven is, doe wat je zelf wilt. Omdat er geen goed of kwaad is, verlang alles, vervloek anderen die je zogenaamd tegenwerken en geloof alleen jezelf. En omdat alles voorbestemd is hoef je niets zelf te ondernemen”.

De Boeddha stelt: het is beter om goed te doen, dan het kwade. Stel dat je voor het kwade kiest en er is geen leven na de dood en geen moraliteit, geen oorzaak en gevolg en alles is voorbestemd dan hoef je je nergens zorgen over te maken. Maar wat als je ongelijk hebt en er is wel leven na de dood, wel oorzaak en gevolg en eigen verantwoordelijkheid, dan zul je de zure vruchten plukken van je eigen gedrag. Dit geldt uiteraard ook voor de andere kant van de medaille.

Stel je kiest ervoor intentioneel goed te doen, maar er is geen leven na de dood en moraliteit, geen oorzaak en gevolg en voorbestemming dan zal dit geen effect sorteren. Je bent als het ware goed zonder gevolg. Maar als er wel leven na de dood is, oorzaak en gevolg en je je leven in eigen hand dient te nemen met verantwoording voor je eigen keuzes. Dan zul je daarvoor beloond worden door positieve gevolgen, een beter leven na de dood en de mogelijkheden je eigen leven te sturen.

Hoe weet je nu wat goed is en wat slecht. Velen zullen de regel kennen: ‘doe een ander niet aan wat je zelf ook niet aangedaan wilt worden‘. In het boek Shantaram las ik ook een mooie: “stel je voor als iedereen hetzelfde gedrag zou vertonen, zou de mensheid in zijn geheel daar gelukkig van worden?” Als iedereen elkaar bedriegt zou dat veel achterdocht en argwaan creëeren. Of als we elkaar om niets doden, dat zou ook een nare afloop hebben.

Het is een logische wet dat het beter is om goed te doen dan kwaad. Om geen haat , hebzucht en desillusie te hebben en actief je eigen leven te leiden. Zoals het Engelse spreekwoord luidt: ‘Better be safe than sorry’. Je kunt maar beter het voordeel van de twijfel pakken, baat het niet dan schaadt het niet!

Dit blog is geinspireerd op
http://dharmafarer.org/wordpress/wp-content/uploads/2010/02/35.5-Apannaka-S-m60-piya.pdf

Ratna Lim – The Minding Centre – Dharmafarer (Sutta) website: http://dharmafarer.org

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *